Op een foto rust auteursrecht van de originele maker. Wat te doen als je foto inbreuk maakt op het auteursrecht en iemand jou daarop aanspreekt? Ik ben geen jurist en geen auteursrecht advocaat, maar een webredacteur uit de praktijk. Het zit allemaal zo.

Omgaan met Auteursrecht en Portretrecht in de praktijk

Zeer algemeen: Voor wie dit niet wist: gebruik nooit foto’s die je via Google Zoeken of Google Afbeelding zoeken hebt gevonden. Ga daarvoor naar Flickr en filter de licence op “All creatieve Commons” (CC). Zie verder mijn lijst: Veilige plekken voor gratis foto’s (en betaalde foto’s)

Hoofdregel Auteurswet: Als je een foto van een ander niet embed, maar echt download en dan opnieuw publiceert (vermenigvuldigt), zonder toestemming van de maker, dan maak je inbreuk op het auteursrecht van iemand. Zelfs als je maar delen van een foto (herkenbaar) gebruikt. Tenzij de gehele foto klein wordt weergegeven en linkt naar het werk, of de werken, van de maker. Het is zeer goed mogelijk dat een fotograaf opmerkt dat zijn of haar werk zonder toestemming is gebruikt. Dan krijg je een claim die hoog kan uitvallen…

Hoofdregel Portretrecht: Ook als je iemand’s beeltenis, foto portret, deelt, kan je daarover klachten of claims krijgen. Dan maak je (nog steeds) inbreuk op de privacy. Je kunt claims voorkomen door mondeling (redelijk veilig, werkbaar, maar niet ideaal) dan wel schriftelijk toestemming (veilig) te vragen aan de mensen die je op de foto zet. Zie daarvoor het uitgebreid artikel: briefing fotograaf & AVG bij dit artikel vind je ook een voorbeeld van een quit-claim. Het document dat je iemand laat invullen als je hem op de foto hebt gezet.

Een foto jatten is prima, zolang je er niet mee in de problemen komt. Je kunt slim zijn op twee manieren. Manier één: door rekening te houden met de regels, die ik straks zal schetsen, uit de (webredactie) praktijk. Manier twee: door een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten, zodat je dekking hebt tegen schadeclaims op het gebieden van privacy of intellectuele eigendommen.

foto-auteursrecht-portretrecht
Wanneer maakt een foto inbreuk op auteursrecht of portretrecht?

In de praktijk maakt het uit of je een foto commercieel hebt gebruikt, en of je er geld aan hebt verdiend, verder speelt het voor de klager mee of de context van de foto wellicht negatief is. In de praktijk liggen zaken niet heel simpel dus, na het lezen van dit artikel, kun je altijd nog overwegen of je een advocaat Auteursrecht inschakelt; of een adviseur of specialist op copyright gebied.

Heb je geen geld verdiend aan een geclaimde foto?

Wees dan niet al te bang voor een claim voor onrechtmatig gebruik van de foto. Het is zeker denkbaar dat iemand vindt dat je inbreuk maakt op het auteursrecht door een bepaalde foto te gebruiken, zonder toestemming, of zonder licentie voor gebruik van het copyright. Maar als iemand je daarop aanspreekt, laat je daardoor dan niet intimideren: betaal gewoon niet. De eventuele rechter zal vast aan jouw kant staan, al kan ik dit niet beweren. Het hangt van de zaak af. Maar in de regel:

  • Verwijder de omstreden foto meteen van je website (voor de zekerheid gewoon)
  • Krijg je dreigbrieven over hoge geldboetes? Gewoon weggooien! Nooit betalen.
  • Word je gebeld over foto claims: doe alsof je het helemaal niet begrijpt en ontken illegaal gebruik van beelden. Onzin!
  • Aangetekende brief met dreigementen? Ook negeren! (de ander moet het maar gaan bewijzen dat jij eraan verdiende of dat hij of zij schade heeft.)

Heb je wel geld verdiend aan een geclaimde foto?

Volgens de Auteurswet is het wel zo dat je de ander dan wel een redelijke vergoeding moet betalen, in het geval je winst hebt verkregen door deze foto te gebruiken zonder toestemming van de rechthebbende. En dit is pas het geval als het voor de rechter is gekomen en als die niet jou, maar de ander in het gelijk stelt! Je kunt dus uitstellen tot de dagvaarding. Je kunt starten te zeggen dat je er voor 50 euro vanaf wilt zijn en anders niet. Als dat niet werkt, volg dan onderstaande aanpak. Wel geheel op eigen risico, want ik ben dus geen jurist, maar een WordPress webredacteur met ervaring…

Hoe omgaan met terechte klacht of claim op basis van de Auteurswet?

Als je een foto van een maker hebt gebruik zonder toestemming en je hebt er (mogelijk) geld mee verdiend. Dan kan een copyright claim terecht zijn. Bedenk dat een foto kopen ongeveer zo’n 50 euro kost, dus dat is reëel om sowieso aan te bieden.

arbo werkplek inrichten thuis bol com kopen

Foto embed en Auteurswet

Als je de foto als embed vanaf een andere website in je site had opgenomen, dan ben jij sowieso niet de schender van het Auteursrecht en dan is een rechtzaak tegen jou niet erg kansrijk, omdat je altijd kunt zeggen dat je te Goeder Trouw bent geweest en niet bewust was van ongeoorloofd gebruik van de foto.

Stappen bij geen foto licentie

Dit zijn de stappen om hogere claims te voorkomen / betalen van copyright / claims te voorkomen als geen foto licentie is betaald.

  • Verwijder de omstreden foto meteen (voor de zekerheid)
  • Ga niet mee in de dreigementen, maar verleg de denkdruk naar de eisende partij, vraag hen dit:
  • Vraag 1: Als een advocatenkantoor zegt op te treden namens Volkskrant, NRC, AD, Trouw, Parool of ANP, vraag hen dan om een schriftelijke verklaring waaruit blijkt dat het advocatenkantoor inderdaad voor deze partij(en) werkt. En vraag hen ook wie de contactpersoon is, “omdat je er zeker van wilt zijn dat je zaken doet met een legitieme, juridische partij en niet met iemand uit Nigeria, bij wijze van spreken, die de boel zit op te lichten.” Je hebt alle recht om te weten of de eisende advocaat wel betrouwbaar is.
  • Vraag 2: twee is wat de naam is van de advocaat die rechtszaken aanspant rondom copyrights. En zorg dat je de naam het juridisch adviesbureau goed hebt gehoord, want op de website voor De Rechtspraak kun je alle rechterlijke uitspraken nazoeken die de afgelopen jaren zijn gedaan. Je kunt de namen als zoekwoorden gebruiken om te zien om welke uitspraken het ging. Of ze hebben geprocedeerd en toen ook hun gelijk aan hun kant hebben gekregen. Het geeft een indicatie hoe vaak ze procederen. Nb. Mogelijk hebben veel mensen geschikt om een rechtszaak te vermijden.
  • Als de eisen niet reëel lijken én de toon is vijandig, kun je herinneringen en aanmaningen vast wel negeren (al is het je eigen keuze, waar het om gaat, is of zij een rechtzaak gaan aanspannen of niet).
  • Vraag 3: Dagvaarding gekregen om bij de rechter te verschijnen? Wat zijn hun eisen en hoe onderbouwen ze die? Ga in gesprek. Mogelijk kun je nog schikken, dus tot een redelijke vergoeding komen (als jij eraan verdiend hebt en/of de ander heeft schade of voelt zich geschaad.)

Permission Machine

Het Belgische bedrijf Permission Machine spoort illegaal gebruikte foto’s op namens dure fotobanken. En als ze claimen, staan ze mogelijk sterk. Doorvragen op het geleden verlies is dan verstandig. Ze wonnen eens een tegen hen aangespannen zaak bij TV programma de Rijdende Rechter: zie link:
https://www.charlotteslaw.nl/2017/03/auteursrecht-permission-machine-rijdende-rechter/

Inbreuk op portretrecht

Bij zelfgemaakte portretfoto’s moet je wel even opletten. Ik zou voor eenmalig gebruik bij bijvoorbeeld een blog volstaan met een mondelinge toestemming. Maar als ik een gratis foto van iemand vaker wil gebruiken, zou ik dit expliciet vragen per e-mail! Portretten van gratis fotobanken, zoals Pixabay, zou ik gewoon gebruiken, maar niet voor prominent gebruik zoals bij een foto op een folder die je 10.000 keer drukt. Dan toch maar even een foto kopen, raad ik je aan. Dit kun je dus doen bij betaalde fotobanken.

Ik heb dit ook maar ergens gehoord. Als je echt juridisch advies over Auteursrecht of Portretrecht, lees dan meer op deze blogsite over auteursrecht en/of huur de juriste achter de blog in, ga naar CharlottesLaw. Ik ben geen jurist, dus als je mijn adviezen opvolgt en het pakt nadelig uit… Dat is dan je eigen keuze. Zoek anders op Google naar: advocaat Auteursrecht. Zie alle ads… :-)

Terug naar bericht over gratis afbeeldingen zoeken

 

 

Succes met WordPress ook,

Gerben G van Dijk.